24 marca 2026
Fabryka o obiegu zamkniętym Toyoty: koniec cyklu życia pojazdu jest początkiem nowych możliwości
Podobną stację demontażu Toyota zamierza uruchomić w Wałbrzychu . Będziemy bacznie przyglądać się tej inwestycji w Polsce.
Toyota Circular Factory pokazuje, jak producent OEM może przekształcić wycofane z eksploatacji pojazdy w strategiczne źródło części, materiałów i wiedzy projektowej. W Burnaston Toyota stosuje dyscyplinę systemową w zakresie demontażu, regeneracji i odzysku materiałów, tworząc pętlę sprzężenia zwrotnego, która wspiera projektowanie pojazdów w obiegu zamkniętym, zmniejsza zależność od materiałów pierwotnych i może kształtować szerszą sieć europejską.
Historycznie, fabryka produkująca samochody, mówiąc w skrócie, otrzymywała materiały i komponenty, a następnie wykorzystywała je do budowy nowych pojazdów – liniowa koncepcja, która przetrwała ponad wiek. Obecnie Fabryka Toyoty o Obiegu Zamkniętym (TCF) działa w oparciu o nową filozofię, która, koncentrując się na środowisku, dąży do maksymalizacji możliwości recyklingu, ponownego wykorzystania i zmiany przeznaczenia pojazdów po zakończeniu ich cyklu życia.
W Europie, w zakładzie Toyota Motor Manufacturing UK (TMUK) w Burnaston w Derbyshire mieści się pierwsza fabryka Toyota Circular Factory, pierwszy tego typu projekt, który ustanawia metody i standardy, które będą stosowane w przyszłej sieci zakładów w całym regionie. Bazując na tym doświadczeniu, w tym roku otwarto drugą fabrykę TCF w Polsce.
Metoda TCF, bazująca na zasadach Systemu Produkcyjnego Toyoty (TPS), wykracza poza optymalizację odzysku części i materiałów z pojazdów wycofanych z eksploatacji i obejmuje również ustalenie, w jaki sposób podejście oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym można zastosować w celu wspierania efektywniejszego projektowania, produkcji i użytkowania pojazdów.

Leon Van Der Merwe, wiceprezes ds. gospodarki o obiegu zamkniętym i biznesu energetycznego w Toyota Motor Europe (TME) , skomentował to następująco:
„Toyota szczyci się historią tworzenia Systemu Produkcyjnego Toyoty (Toyota Production System), którego zasady stały się globalnym standardem efektywności produkcji. Teraz stosujemy tę samą koncepcję w gospodarce o obiegu zamkniętym, projektując systemy, które pomogą zapewnić maksymalne korzyści z surowców pochodzących z pojazdów wycofanych z eksploatacji. Docelowo naszym celem jest stopniowe wdrażanie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym, w którym zasoby przepływają przez wiele cykli życia, zmniejszając wpływ na środowisko, poprawiając bezpieczeństwo materiałowe i wspierając długoterminowe zaangażowanie Toyoty w ochronę środowiska”.
Umit Sengezer, szef fabryki Toyoty Circular Factory , powiedział:
„W pierwszym roku od uruchomienia TCF Burnaston już teraz osiąga doskonałe rezultaty i dostarcza nam cennych informacji, nie tylko na temat tego, jak postępujemy z procesami wycofania pojazdów z eksploatacji, ale także jak możemy wdrożyć gospodarkę o obiegu zamkniętym w planowaniu i projektowaniu przyszłych pojazdów. Pozwoli nam to uzyskać jeszcze większe korzyści, pomagając nam zmaksymalizować potencjał wykorzystywanych przez nas materiałów, zasobów i części”.
Znaczenie gospodarki o obiegu zamkniętym dzisiaj
TCF bezpośrednio wspiera cele Toyota Environmental Challenge 2050, serii celów skoncentrowanych na środowisku, ogłoszonych w 2015 r., które mają na celu zapewnienie Toyocie ram do osiągnięcia neutralności węglowej we wszystkich jej globalnych produktach i operacjach. Status ten firma zamierza osiągnąć w Europie do 2040 r. W szczególności TCF wpisuje się w piąte wyzwanie, jakim jest budowa społeczeństwa i systemów opartych na recyklingu.
Znaczenie gospodarki o obiegu zamkniętym w Europie rośnie wraz z nowymi przepisami wymagającymi bardziej efektywnego recyklingu i odzysku materiałów, co zmienia sposób utylizacji pojazdów wycofanych z eksploatacji. Toyota postrzega to jako szansę na stworzenie nowych modeli przemysłowych, które zapewnią lepszą identyfikowalność materiałów i będą przewidywać przyszłe wymagania, a nie tylko je spełniać.
Koncepcja gospodarki o obiegu zamkniętym to jasne i praktyczne podejście pozwalające na utrzymanie zasobów w użyciu tak długo, jak to możliwe, jako najwyższej wartości.
W praktyce najważniejsze korzyści to:
- Zmniejszenie zależności od materiałów pierwotnych i ich wykorzystania
- Projektowanie pojazdów w celu łatwiejszego demontażu, ponownego użycia i naprawy
- Wydłużanie cyklu życia pojazdów dzięki bezpiecznym i znormalizowanym technikom renowacji
- Efektywne odzyskiwanie materiałów po wycofaniu pojazdu z eksploatacji
- Ponowne wprowadzanie odzyskanych materiałów do procesów produkcyjnych
Wybór TMUK Burnaston
TMUK Burnaston zostało wybrane jako idealna lokalizacja do wdrożenia koncepcji fabryki o obiegu zamkniętym, ponieważ Wielka Brytania ma jeden z największych w Europie rynków pojazdów wycofanych z eksploatacji. Jako jeden z niewielu krajów w Europie z kierownicą po prawej stronie, większość sprzedawanych tam pojazdów pozostaje w kraju do końca swojego cyklu życia. Doprowadziło to do rozwoju dojrzałego i doświadczonego sektora demontażu oraz ekosystemu edukacyjnego.
Co więcej, TMUK był pierwszym zakładem Toyoty w Europie, który zajął się produkcją pojazdów hybrydowych, co pozwoliło firmie zdobyć solidne podstawy w zakresie doświadczenia w produkcji i wiedzy technicznej.
Od momentu rozpoczęcia działalności w 1992 roku, Burnaston wyprodukował ponad pięć milionów samochodów i wdrożył już szereg procesów gospodarki o obiegu zamkniętym w ramach dążenia do osiągnięcia doskonałości środowiskowej, w tym recykling i wykorzystanie materiałów z odzysku. Na przykład aluminium odzyskane z kół samochodowych w TCF-UK jest poddawane recyklingowi i przetwarzane na nowe odlewy silników w zakładzie TMUK w Deeside w północnej Walii, a następnie ponownie trafia na linię montażową w zakładzie w Burnaston.
Proces krok po kroku
TCF Burnaston stosuje stopniowy proces postępowania z pojazdami wycofanymi z eksploatacji, który obejmuje nie tylko ich demontaż, ale także analizę możliwości ponownego wprowadzenia odzyskanych części i materiałów do koncepcji produkcji o obiegu zamkniętym. Obsługą objęte są nie tylko samochody Toyoty i Lexusa: przetwarzane są modele wielu marek, co pozwala na głębszy wgląd w metody demontażu, skład różnych materiałów i rzeczywiste doświadczenia z pojazdami.
Różni się od tradycyjnych operacji demontażu tym, że korzysta z tych samych metodologii Systemu Produkcyjnego Toyoty, które zrewolucjonizowały globalną wydajność produkcji. W praktyce są one stosowane „w odwrotnej kolejności”, aby zmaksymalizować efektywność i wyniki w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym.
Pierwszy etap obejmuje kontrolowane otwarcie poduszek powietrznych, aby zapewnić bezpieczne postępowanie przed rozpoczęciem demontażu. W trakcie całego procesu demontażu wszystkie płyny i gazy są ostrożnie usuwane zgodnie z obowiązującymi, monitorowanymi procedurami.
Następnie następuje standaryzowany demontaż, przeprowadzany przez przeszkolonych techników, którzy wykorzystują swoje doświadczenie w produkcji Toyoty, stosując znane metody montażu w odwrotnej kolejności.
Następnie odzyskane materiały są sortowane i klasyfikowane, z zachowaniem szczególnej ostrożności przy oddzielaniu metali, tworzyw sztucznych i elementów mieszanych w celu umożliwienia wydajnego dalszego przetwarzania.
Umożliwia to wczesne badania nad możliwościami ponownego wykorzystania tych materiałów oraz identyfikację sposobów ich ponownego wykorzystania w łańcuchu wartości produkcji. Uzyskuje się również wiedzę na temat zachowania się materiałów, ich trwałości oraz łatwości lub trudności dostępu do nich w procesie demontażu i odzysku.
W dłuższej perspektywie pomoże to w projektowaniu pojazdów, które będą łatwiejsze w naprawie, demontażu i zarządzaniu pod koniec cyklu życia. Ustrukturyzowane wytwarzanie odwrotne TCF zapewnia pętlę sprzężenia zwrotnego w rozwoju produktów Toyoty, pomagając firmie w dążeniu do tworzenia systemów, w których zasoby mogą być ponownie wykorzystywane z maksymalną efektywnością.
Oprócz demontażu pojazdów, Burnaston wprowadził również usługę renowacji pojazdów, aby bezpiecznie i konsekwentnie wydłużać cykl życia samochodu. Każdy odnowiony pojazd jest oceniany, klasyfikowany i zatwierdzany zgodnie ze standardami Toyoty, w oparciu o ugruntowaną, wysoką wiedzę fabryczną w zakresie produkcji i kontroli jakości.
Plany na przyszłość
Po uruchomieniu pierwszego zakładu TCF w TMUK Burnaston latem 2025 r. Toyota ogłosiła już otwarcie drugiego oddziału w Europie w zakładzie Toyota Motor Manufacturing Poland w Wałbrzychu. To kolejny krok w budowie regionalnej sieci operacji o obiegu zamkniętym, która ma potencjał wyjścia poza własną działalność Toyoty i przyczynienia się do szerszego ekosystemu produkcyjnego.
Dalsza lektura na temat Auto Recycling World
-
Toyota ogłasza nową inwestycję w fabrykę o obiegu zamkniętym w Polsce
-
Rada UE i Parlament zgadzają się na nowe przepisy dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym pojazdów i pojazdów wycofanych z eksploatacji
-
Toyoda Gosei jest pionierem w stosowaniu części plastikowych z pojazdów wycofanych z eksploatacji w nowych modelach Toyoty Camry w Europie
-
ReJoule – rozwiązywanie wąskiego gardła w regeneracji akumulatorów pojazdów elektrycznych






